Đẩy mạnh số hóa, đổi mới phổ biến pháp luật
Hoạt động của EVNNPT gắn với nhiều lĩnh vực có yêu cầu pháp lý cao như đầu tư xây dựng, đấu thầu, quản lý hợp đồng, quản lý vốn và tài sản nhà nước, đất đai, môi trường, quản trị doanh nghiệp, phòng chống tham nhũng, kiểm tra tuân thủ và giải quyết các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình quản lý, vận hành hệ thống truyền tải điện. Trong khi đó, các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp nhà nước và lĩnh vực điện lực thường xuyên được sửa đổi, bổ sung, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác pháp chế.
Một vấn đề pháp lý thường liên quan đến nhiều luật, nghị định, thông tư, quy định nội bộ và văn bản hướng dẫn khác nhau. Vì vậy, cán bộ pháp chế phải dành nhiều thời gian để tìm kiếm, kiểm tra hiệu lực văn bản, tổng hợp tài liệu, đối chiếu quy định pháp luật, rà soát hợp đồng, hồ sơ và xây dựng ý kiến tham mưu. Phương thức xử lý thủ công không chỉ tốn thời gian mà còn tiềm ẩn nguy cơ bỏ sót quy định hoặc phát sinh sai sót trong quá trình áp dụng.
EVNNPT đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác pháp chế
Trong bối cảnh đó, ứng dụng AI mở ra khả năng thay đổi phương thức làm việc, giúp cán bộ pháp chế giảm thời gian xử lý các công việc mang tính kỹ thuật, lặp lại, dành nhiều nguồn lực hơn cho phân tích, đánh giá, nhận diện rủi ro và tư vấn chuyên sâu.
Một trong những lĩnh vực được EVNNPT chú trọng ứng dụng công nghệ là công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Với lực lượng lao động đông, hoạt động tại nhiều đơn vị và địa bàn trên cả nước, việc chỉ tuyên truyền thông qua văn bản hoặc hội nghị truyền thống khó đáp ứng yêu cầu truyền tải thông tin pháp luật thường xuyên, nhanh chóng và thuận tiện.
Do đó, bên cạnh các hình thức tuyên truyền truyền thống, EVNNPT tăng cường sử dụng website, fanpage, YouTube cùng các sản phẩm truyền thông trực quan như infographic và video clip ngắn. Nội dung pháp luật được chuyển tải theo hướng cô đọng, dễ hiểu, dễ nhớ, gắn với những tình huống và yêu cầu thực tế trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, EVNNPT đã xây dựng và phát hành 20 video phổ biến pháp luật, quy chế nội bộ và 14 infographic tuyên truyền pháp luật. Các nội dung tập trung vào những quy định mới, có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của Tổng công ty như hợp đồng lao động điện tử, bảo vệ bí mật nhà nước, quản lý vốn ODA, Luật Đầu tư, Luật Xây dựng và các quy định về tháo gỡ khó khăn cho những dự án tồn đọng, kéo dài.
Cách làm này giúp chuyển hóa những văn bản pháp lý dài, nhiều nội dung chuyên môn thành các sản phẩm truyền thông ngắn gọn, tập trung làm rõ quy định mới, trách nhiệm thực hiện của cán bộ, công nhân viên và những rủi ro có thể phát sinh nếu không tuân thủ. Đây cũng là nền tảng để EVNNPT tiếp tục nghiên cứu ứng dụng AI trong xây dựng kịch bản, tổng hợp nội dung, tạo hình ảnh, giọng đọc và phát triển các sản phẩm tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Song song với đổi mới truyền thông, EVNNPT từng bước số hóa, hệ thống hóa dữ liệu pháp lý thông qua hệ thống Thư viện tài liệu và Pháp điển quy chế nội bộ. Việc cập nhật, tập trung các quy chế, quy định và tài liệu nội bộ tạo nguồn dữ liệu phục vụ cán bộ, công nhân viên tra cứu, áp dụng, đồng thời là điều kiện quan trọng để triển khai các giải pháp AI có chất lượng.
Không chỉ ứng dụng công nghệ trong tuyên truyền và quản lý dữ liệu, EVNNPT còn chủ động nghiên cứu, thử nghiệm nhiều giải pháp AI trong chương trình chuyển đổi số chung của Tổng công ty.
Đáng chú ý, việc thử nghiệm AI hỏi đáp quy chế nội bộ được đánh giá có ý nghĩa thiết thực đối với công tác pháp chế. Thay vì phải biết chính xác tên văn bản hoặc điều khoản cần tìm, người sử dụng có thể đặt câu hỏi dưới dạng tình huống nghiệp vụ. Hệ thống AI sẽ hỗ trợ tìm kiếm trong nguồn dữ liệu chính thống và trả về những quy định liên quan kèm nguồn tham chiếu, qua đó rút ngắn thời gian tra cứu.
Từ những bước triển khai ban đầu, EVNNPT xác định tiếp tục nghiên cứu ứng dụng AI trong tra cứu văn bản, soạn thảo, tổng hợp hồ sơ, lập báo cáo, kiểm tra căn cứ pháp lý và cảnh báo rủi ro tuân thủ. Việc triển khai sẽ ưu tiên những nghiệp vụ có dữ liệu đầy đủ, tần suất sử dụng cao, tổ chức thí điểm, đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.
Đáng chú ý, những kết quả bước đầu và định hướng ứng dụng AI trong công tác pháp chế của EVNNPT đã được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ghi nhận, lựa chọn là một trong hai tham luận của các đơn vị thành viên trình bày tại Hội nghị công tác pháp chế EVN tháng 11/2026. Với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả công tác pháp chế tại Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia – Thực trạng, cơ hội và giải pháp”, tham luận của EVNNPT đã chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những cơ hội, thách thức và đề xuất các giải pháp ứng dụng AI theo hướng thiết thực, an toàn, hiệu quả. Nội dung tham luận nhận được sự quan tâm, đánh giá tích cực tại Hội nghị, đồng thời phù hợp với định hướng của Lãnh đạo EVN về tăng cường chuyển đổi số, xây dựng kho dữ liệu pháp lý dùng chung và phát triển các công cụ AI hỗ trợ công tác pháp chế trong toàn Tập đoàn.
Đại diện EVNNPT trình bày tham luận tại Hội nghị công tác pháp chế EVN năm 2026
Kiểm soát rủi ro, bảo đảm AI được sử dụng an toàn và hiệu quả
Bên cạnh những lợi ích về năng suất và khả năng tiếp cận thông tin pháp luật, EVNNPT cũng xác định việc ứng dụng AI trong công tác pháp chế phải đi đôi với kiểm soát chặt chẽ các rủi ro.
Một trong những vấn đề đáng lưu ý là nguy cơ AI cung cấp thông tin sai lệch, trích dẫn không chính xác, sử dụng văn bản đã hết hiệu lực hoặc đưa ra những nội dung pháp lý không tồn tại. Vì vậy, mọi kết quả do AI tạo ra đều phải được kiểm tra, đối chiếu với văn bản gốc và các nguồn thông tin chính thống trước khi sử dụng.
Bên cạnh đó, an toàn dữ liệu và bảo mật thông tin là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Trong quá trình thử nghiệm CLEX, EVNNPT yêu cầu người sử dụng không nhập, tải lên hoặc cung cấp tài liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước và thông tin mật của Tổng công ty; việc sử dụng dữ liệu phải phù hợp với thỏa thuận bảo mật. Đây cũng là nguyên tắc cần được tuân thủ đối với tất cả các nền tảng AI.
Ngoài ra, người sử dụng cần chú trọng kiểm tra nguồn gốc thông tin, vấn đề bản quyền và không sử dụng trực tiếp nội dung do AI tạo ra để đưa vào các văn bản hành chính chính thức khi chưa được rà soát, biên tập.
EVNNPT xác định việc kiểm chứng thông tin cần được thực hiện qua bốn lớp: đối chiếu văn bản gốc để xác minh tính nguyên bản của quy định được trích dẫn; kiểm tra độ tin cậy của nguồn dữ liệu; kiểm tra hiệu lực pháp lý của văn bản; và kiểm tra thời điểm cập nhật để bảo đảm thông tin phù hợp với thực tiễn quản lý.
Quan trọng hơn, AI không phải là chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý. Công nghệ chỉ hỗ trợ xử lý thông tin, còn cán bộ chuyên môn và pháp chế phải kiểm chứng, người có thẩm quyền quyết định và chịu trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng.
Lãnh đạo EVNNPT cùng bộ phận pháp chế của EVNNPT, các đơn vị trực thuộc tại Hội nghị công tác pháp chế EVN năm 2026
Hướng tới quản trị tuân thủ thông minh giai đoạn 2026–2030
Trên cơ sở thực tiễn triển khai, EVNNPT đề xuất lộ trình ứng dụng AI trong công tác pháp chế giai đoạn 2026–2030 theo bốn cấp độ.
Ở cấp độ đầu tiên, AI hỗ trợ công việc cá nhân như tóm tắt tài liệu, tổng hợp thông tin, lập bảng so sánh, xây dựng dự thảo và tạo nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật. Tiếp đó là xây dựng trợ lý pháp lý dùng chung, có khả năng khai thác nguồn pháp luật chính thống, kết nối với hệ thống quy chế nội bộ và kho dữ liệu của doanh nghiệp.
Ở cấp độ cao hơn, AI được tích hợp vào các quy trình nghiệp vụ như rà soát hợp đồng, quy chế nội bộ, theo dõi nghĩa vụ pháp lý, kiểm tra tuân thủ và cảnh báo thay đổi chính sách. Mục tiêu dài hạn là tiến tới quản trị tuân thủ thông minh, sử dụng dữ liệu để nhận diện xu hướng, phát hiện dấu hiệu bất thường và cảnh báo sớm nguy cơ pháp lý. Qua đó, công tác pháp chế từng bước chuyển từ xử lý sự vụ sang chủ động quản trị rủi ro.
Để hiện thực hóa lộ trình này, EVNNPT đề xuất EVN xây dựng định hướng chung về ứng dụng AI trong công tác pháp chế toàn Tập đoàn; từng bước hình thành kho tri thức pháp lý dùng chung, kết nối hệ thống pháp luật với quy chế nội bộ của EVN và các đơn vị; nâng cấp các hệ thống cung cấp, theo dõi thông tin pháp luật và nghiên cứu tích hợp AI để chuyển từ tra cứu văn bản sang hỏi đáp, hỗ trợ xử lý tình huống.
Cùng với đó, cần lựa chọn nền tảng AI pháp lý có khả năng truy xuất nguồn, kiểm soát hiệu lực và bảo đảm an toàn dữ liệu; xây dựng quy chế hoặc hướng dẫn sử dụng AI trong công tác pháp chế, quy định rõ phạm vi dữ liệu được phép sử dụng, những công việc AI được hỗ trợ và trách nhiệm kiểm chứng. Công tác đào tạo kỹ năng sử dụng AI cho đội ngũ pháp chế và cán bộ thường xuyên thực hiện nghiệp vụ liên quan đến pháp luật cũng cần được chú trọng, đi kèm với bố trí kinh phí phù hợp để xây dựng cơ sở dữ liệu và triển khai các giải pháp công nghệ.
Với những bước đi từ số hóa văn bản, hệ thống hóa tri thức pháp lý đến thử nghiệm trợ lý pháp chế chuyên dụng, EVNNPT đang từng bước hình thành nền tảng cho phương thức làm công tác pháp chế hiện đại, chủ động và chuyên nghiệp hơn. Mục tiêu không chỉ là rút ngắn thời gian xử lý công việc mà còn nâng cao chất lượng tư vấn, tham mưu, giúp lãnh đạo Tổng công ty nhận diện và phòng ngừa rủi ro ngay từ quá trình ra quyết định.
Trong hành trình đó, EVNNPT xác định rõ nguyên tắc xuyên suốt: “AI hỗ trợ - Pháp chế kiểm chứng - Người có thẩm quyền quyết định và chịu trách nhiệm”. Đây chính là điều kiện quan trọng để khai thác hiệu quả lợi ích của trí tuệ nhân tạo, đồng thời bảo đảm tính chính xác, an toàn và trách nhiệm pháp lý trong mọi hoạt động của Tổng công ty.