Luật Xây dựng năm 2025 được Quốc hội thông qua với mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý trong lĩnh vực xây dựng, phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội mới. Luật này thay thế và sửa đổi sâu rộng so với Luật Xây dựng năm 2014, hướng tới việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng. Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, với một số quy định được áp dụng sớm hơn từ đầu năm 2026.
Một trong những điểm mới quan trọng của Luật Xây dựng 2025 là việc cắt giảm đáng kể các thủ tục hành chính. Cụ thể, luật đã bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở, thay vào đó trao quyền chủ động cho chủ đầu tư tự tổ chức thẩm định và chịu trách nhiệm về chất lượng thiết kế. Quy định này góp phần rút ngắn thời gian triển khai dự án, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư nâng cao năng lực và trách nhiệm pháp lý.
Bên cạnh đó, luật mở rộng các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng, đặc biệt đối với các công trình thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh, công trình khẩn cấp hoặc các công trình đặc thù như ngoài khơi, hàng không. Tuy nhiên, đối với nhà ở riêng lẻ, luật lại có xu hướng siết chặt điều kiện miễn giấy phép. Cụ thể, chỉ những công trình dưới 7 tầng và có tổng diện tích sàn dưới 500 m² mới được xem xét miễn phép. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng kẽ hở pháp luật để xây dựng các công trình quy mô lớn nhưng không xin phép.
Luật Xây dựng 2025 cũng đặc biệt chú trọng đến yếu tố an toàn trong xây dựng. Các công trình có quy mô lớn hoặc tiềm ẩn nguy cơ cao bắt buộc phải thực hiện thẩm tra thiết kế, trong đó nhấn mạnh yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro, đảm bảo an toàn cho người và tài sản trong quá trình sử dụng công trình.
Đáng chú ý, Luật Xây dựng 2025 chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Theo đó, cơ quan quản lý nhà nước sẽ giảm bớt việc kiểm tra trước khi cấp phép, tạo điều kiện cho doanh nghiệp triển khai dự án nhanh hơn, nhưng đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát sau khi công trình được thực hiện.
Cùng tìm hiểu về một số điểm mới của Luật qua video dưới đây:
Ban Kiểm tra, Thanh tra, Pháp chế EVNNPT